Chia sẻ kinh nghiệm
Cập nhật ngày: 31/08/2015, 3:29 CH - Số lần xem: 2329
Chia sẻ kinh nghiệm trong quá trình Lập Kế hoạch Dự án

   Dưới đây là bài viết chia sẻ kinh nghiệm trong quá trình Lập Kế hoạch Dự án của chị Nguyễn Thị Liễu, CF xã Măng Bút, Huyện Kon Plông, tỉnh Kon Tum.

   Là một Hướng dẫn viên cộng đồng (CF) của Dự án GNTN, tôi nhận thấy vai trò nhiệm vụ của mình quan trọng và khá nặng nề, đảm nhận rất nhiều công việc, thực hiện nhiều nhiệm vụ và là cầu nối giữa các cấp chính quyền từ Trung ương tới địa phương và trực tiếp tới người dân. Nhiệm vụ đó đòi hỏi bản thân phải nghiên cứu học hỏi thêm rất nhiều, phải có kiến thức nhiều lĩnh vực và thường xuyên đi thực địa tại địa bàn thôn, xã miền núi khó khăn.

   Là cán bộ trẻ mới ra trường được phân công phụ trách địa bàn xã Măng Bút, huyện Kon Plông, tỉnh Kon Tum, là xã khu vực III trong vùng đặc biệt khó khăn của tỉnh, tôi đã gặp không ít khó khăn. Xã cách xa trung tâm huyện  40 km và cách TP Kon Tum 100 km. Cơ sở hạ tầng giao thông đi lại còn rất nhiềuhạn chế, nhất là vào mùa mưa bão. Điạ bàn xã rộng với 12 thôn, 23 làng, dân cư sống trải dài chia thành hai nhánh dọc theo 2 tuyến sông,cách xa trung tâm xã trên 10 km rất khó khăn cho việc giao thông đi lại, trao đổi hàng hóa. Bà con nhân dân nơi đây đa phần là đồng bào dân tộc Xê Đăng, phong tục tập quán còn lạc hậu và trình độ học vấn của đồng bào còn nhiều hạn chế. . Đặc biệt là khi trò chuyện, tiếp xúc với các bà mẹ, phụ nữ lớn tuổi, còn khá nhiều người không hiểu tiếng phổ thông nên đã tạo khoảng cách trong giao tiếp cần phải nhờ người phiên dịch lại…

   Trong thời gian đầu tiếp cận địa bàn, nhờ có sự quan tâm, chỉ đạo của BQLDA tỉnh Kon Tum, BQLDA huyện  Kon Plông và Ban Phát triển xã Măng Bút cùng chính quyền địa phương, tôi đã có thêm quyết tâm để hoàn thành tốt công việc của một CF. Nhiệm vụ quan trọng của CF từ khi công tác đến nay chủ yếu tập trung hỗ trợ BPT xã và các thôn, các nhóm LEG thực hiện các hoạt động trong Kế hoạch 18 tháng và tập trung hỗ trợ công tác lập kế hoạch năm 2016. Đây là một nhiệm vụ hết sức quan trọng xây dựng KH thực hiện hằng năm của dự án đảm bảo thiết thực, hiệu quả nhất và phù hợp nguyện vọng, giải quyết tốt nhất những khó khăn của nhân dân.

   Sau khi đã tham gia các khóa tập huấn về lập kế hoạch có sự tham gia cùng với việc nghiên cứu các tài liệu, hướng dẫn của Dự án, bản thân tôi luôn tích cực nghiên cứu và học hỏi, hệ thống lại các kiến thức đã được trang bị, chuẩn bị kỹ lưỡng cho các bước lập KH, chuẩn bị tài liệu, các biểu mẫu để thực hiện hỗ trợ địa phương lập KH Dự án. Tuy nhiên, trong quá trình tập huấn và nghiên cứu tài liệu tôi nhận thấy sẽ có những khó khăn khi triển khai công việc thực tế tại địa phương: Công tác lập KH dự án đòi hỏi phải có sự tham gia cộng đồng người dân và của nhiều bên, nhiều thành phần liên quan, làm thế nào để phân công vai trò, nhiệm vụ cụ thể cho BPT xã, cho cán bộ thôn, cán bộ y tế… tham gia thực hiện đúng vai trò, công việc của mình, để hỗ trợ, hướng dẫn và phát huy sự tham gia nhiệt tình của nhân dân, cộng đồng người hưởng lợi trong việc đưa ra các đề xuất lập KH thực hiện Dự án. Cần dùng các phương pháp nào, công cụ gì để thực hiện các bước đảm bảo một cách hiệu quả nhất. Một vài bước trong quá trình họp xã, thôn cần phải chuẩn bị các tài liệu, báo cáo, thu thập số liệu từ nhiều nguồn khác nhau để định hướng giúp người dân đưa ra những đề xuất, làm thế nào để hệ thống lại các định hướng, báo cáo đó giúp người dân dễ hiểu thay vì phải thuyết trình báo cáo quá dài và mất nhiều thời gian. Tài liệu cho cuộc họp quá nhiều tránh tình trạng lộn xộn và nhầm lẫn, gây lúng túng khi triển khai họp…

   Xuất phát từ những vấn đề đó, BQLDA tỉnh đã có cuộc họp với các BQLDA huyện và các CF ngay khi kết thúc khóa tập huấn và chuẩn bị công tác triển khai lập KH. Qua cuộc họp này, BQLDA tỉnh đã rà soát lại các mẫu biểu sử dụng cho công tác lập kế hoạch và phân công cho các huyện chuẩn bị chương trình chi tiết các cuộc họp để phân công nhiệm vụ cụ thể cho các thành phần, các bên tham gia, chuẩn bị các mẫu biểu bổ sung để phục vụ cho công tác lập KH dự án. Ban QLDA tỉnh đã tổng hợp bổ sung, điều chỉnh và chia sẻ các tài liệu lập kế hoạch cho BQLDA các huyện và cán bộ CF, đồng thời, chỉ đạo các huyện và các CF viết bài học kinh nghiệm trong quá trình thực hiện tại địa phương mình để chia sẻ, điều chỉnh bổ sung công cụ hoàn thiện và sử dụng cho các năm lập kế hoạch tiếp theo.

   Tiếp theo đó, Ban QLDA huyện cũng đã tổ chức cuộc họp bàn về công tác lập kế hoạch trên địa bàn huyện, tại cuộc họp đã nêu thêm các lưu ý trong quá trình lập kế hoạch, cung cấp thông tin về kế hoạch phân bổ vốn năm 2016, thông tin về các chương trình dự án đang triển khai, định hướng phát triển kinh tế - xã hội của huyện cho Ban Phát triển các xã và CF. Đồng thời, lên kế hoạch triển khai công tác lập kế hoạch và phân công nhiệm vụ cho các cán bộ phụ trách hỗ trợ các xã lập KH dự án.

   Sau cuộc họp, BPT xã đã lên KH thực hiện trên địa bàn xã mình về các bước cụ thể, thời gian và địa điểm họp xã, thôn gửi về huyện, tỉnh để Ban QLDA huyện, tỉnh phân công cán bộ tham gia hỗ trợ và kiểm tra một số địa phương trong quá trình lập kế hoạch.

   Các bước chuẩn bị cũng như một số biểu mẫu bổ sung, công cụ trên đã giúp cho quá trình thực hiện, hỗ trợ công tác lập KH thuận tiện hơn rất nhiều và đạt hiệu quả tốt. Trong quá trình thực hiện, tôi đã rút ra thêm một số kinh nghiệm cũng như lưu ý trong quá trình thực hiện cụ thể ở các bước như sau:

   Bước 1: Họp khởi động lập kế hoạch cấp xã, CF cần tham mưu cho BPT xã lên lịch cụ thể, soạn thảo giấy mời gửi các đại biểu, thành phần; soạn chương trình chi tiết (chuẩn bị sẵn mẫu Biên bản họp và các biểu mẫu đi kèm, căn cứ chương trình phân công cán bộ BPT xã và CF chuẩn bị các nội dung cho cuộc họp LKH, cách làm và các công cụ cần làm để mọi người cùng hiểu rõ); chuẩn bị các báo cáo, phát biểu: Giới thiệu thông tin về Dự án; Thông qua Kế hoạch phân bổ vốn năm 2016 cho xã, phân bổ cụ thể cho từng hợp phần, hoạt động (trích riêng phần phân bổ cho xã để thông qua trước cuộc họp, tạm quy đổi ra tiền Việt Nam đồng theo tỷ giá tạm tính hiện tại để các cán bộ xã, thôn dễ theo dõi); Báo cáo đánh giá cơ hội sinh kế, kết nối thị trường (Cán bộ sinh kế huyện hỗ trợ và cán bộ CF chuẩn bị báo cáo); Báo cáo đánh giá tiềm năng, thuận lợi, khó khăn và định hướng ưu tiên phát triển KTXH của địa phương (Cần thu thập số liệu báo cáo trước cuộc họp, đồng thời tóm tắt lại theo các biểu mẫu hoặc thể hiện trên bản đồ thôn, xã, có thể kẻ lại trên giấy A0 để cán bộ dễ theo dõi). Hệ thống các tiêu chí lựa chọn ưu tiên để thảo luận trước cuộc họp được chuẩn bị trên giấy A0; (Có Chương trình và hệ thống biểu mẫu tham khảo kèm theo) Các mẫu biểu cần chuẩn bị và sắp xếp theo chương trình để khi cuộc họp diễn ra liên quan đến nội dung nào thì có mẫu biểu để sử dụng ngay.

   Bước 2: Họp thôn có sự tham gia của người dân: i)Lên lịch cụ thể họp từng thôn (Chú ý nên thống nhất lịch họp với cán bộ thôn để tránh các ngày bà con tham gia lễ hội của thôn, làng, lễ theo tín ngưỡng, …  thống nhất và thông báo lịch họp, nội dung họp và tầm quan trọng của cuộc họp thôn rộng rãi bằng các phương tiện để huy động sự tham gia đầy đủ của người dân. ii) Soạn thảo chương trình họp cụ thể (chuẩn bị sẵn mẫu Biên bản họp và các biểu mẫu đi kèm) (Nên để cho thôn trưởng và cán bộ thôn chủ trì cuộc họp, hướng dẫn cho thôn trưởng các bài phát biểu, báo cáo, cách thức chủ trì thảo luận… CF chỉ đóng vai trò hỗ trợ và tham gia phát biểu khi cần thiết. iii) Chuẩn bị các báo cáo thông qua cuộc họp: chuẩn bị các báo cáo và hệ thống theo bảng biểu trên giấy A0, trên sơ đồ thôn. Lưu ý: Thời gian dành cho cuộc họp của bà con không có nhiều, bà con còn bận đi làm rẫy, thường chỉ tập trung vào buổi sáng sớm lúc chưa đi làm hoặc sau cuối buổi chiều lúc bà con đi làm về và đã ăn cơm tối. Vậy nên các báo cáo, đánh giá không nên thuyết trình dài dòng, phải trình bày ngắn gọn và trình bày theo hệ thống các biểu mẫu, sơ đồ đã chuẩn bị trên giấy Ao giúp bà con dễ theo dõi, dễ nhớ và thu hút sự tham gia thảo luận hơn. (Có chương trình và hệ thống biểu mẫu tham khảo kèm theo).

 

                                                                    Phát tờ rơi giới thiệu Dự án

 

                                      Bà con nghiên cứu thêm tài liệu để lựa chọn hoạt động sinh kế

 

                                                                    Bà con rất nhiệt tình hưởng ứng

 

Bước 3: Tổng hợp đề xuất kế hoạch của các thôn và Hội nghị lập KH xã:

   Các bước và quy trình chuẩn bị, thực hiện tương tự như trên. Lưu ý: Nên tổng hợp các đề xuất của các thôn theo từng hợp phần trên giấy Ao để dễ theo dõi, thảo luận, cần ghi rõ cụ thể địa điểm và các số liệu của từng công trình, tiểu dự án. Hệ thống tiêu chí lựa chọn ưu tiên trên giấy A0, có thể dùng thẻ màu ghi rõ từng công trình, tiểu dự án và thảo luận theo danh mục loại trừ, thứ tự ưu tiên để lựa chọn công trình, tiểu dự án.(Có Chương trình và hệ thống biểu mẫu tham khảo kèm theo).

   Để giúp người dân vùng hưởng lợi tham gia thảo luận và xác định những đề xuất sát với thực tế địa phương, Nên sử dụng công cụ sơ đồ, bản đồ thôn, xã, xây dựng một cách sinh động, dễ hiểu. Ngoài việc giúp cho quá trình lập KH, sơ đồ thôn, xã còn có mục đích theo dõi và quản lý các hoạt động của dự án đã và đang triển khai tại địa phương.

   Tùy vào từng mục đích sử dụng mà chúng ta có thể phác thảo sơ đồ khác nhau. Sử dụng công cụ này chúng ta có thể bao quát được toàn bộ ranh giới, địa giới hành chính của xã, thôn (Điều này giúp cho CF nắm rõ hơn về địa bàn mình phụ trách); có thể trao đổi về các tiềm năng, thuận lợi, khó khăn của địa phương về điều kiện tự nhiên, khí hậu, kinh tế - xã hội, về cơ sở hạ tầng, giao thông, các hoạt động sinh kế có sẵn và cơ hội phát triển sinh kế mới…mà không cần phải thuyết trình dài dòng nhưng giúp bà con hiểu và dễ dàng tham gia ý kiến. Ngoài ra, dùng sơ đồ còn thể hiện được các hoạt động của các nhóm và mô hình sinh kế đã thực hiện, các đề xuất công trình, tiểu dự án của các thôn trên sơ đồ xã để đảm bảo sự phân bổ đều cho các thôn, các hộ, tránh trùng lắp các hoạt động và lựa chọn đa dạng, phong phú hơn…số hộ nghèo trong thôn đã được hỗ trợ tham gia nhóm LEG, số hộ nghèo chưa được hỗ trợ và tỷ lệ tương ứng cũng được thể hiện để giúp cho việc cân nhắc lựa chọn hoạt động dựa trên đối tượng hưởng lợi. Sơ đồ sẽ tiếp tục được sử dụng để cập nhật và quản lý thông tin về các hoạt động của Dự án và là công cụ truyền thông hữu ích, đơn giản dễ hiểu cho bà con về các hoạt động dự án đã và đang triển khai. Chúng tôi sẽ sử dụng sơ đồ để bảo vệ các đề xuất của người dân hưởng lợi dự án tại cuộc họp thông qua kế hoạch tại huyện trong thời gian tới.

   Trên đây là một vài chia sẻ, kinh nghiệm trong quá trình lập kế hoạch cũng như thực hiện các hoạt động của Dự án, Kính mong các anh chị CF, BQLDA các cấp đóng góp, bổ sung để quá trình thực hiện Dự án ngày càng thuận lợi và hiệu quả hơn.

 

 

CÁN BỘ CF

 

 

 

 

 

Nguyễn Thị Liễu

 
© Bản quyền thuộc về Dự án giảm nghèo khu vực Tây Nguyên
Địa chỉ: Tầng 16, Tòa nhà Icon 4, 243A Đê La Thành, Đống Đa, Hà Nội
Điện thoại: 04.62671199 - Fax: 04.62671199
E-Mail: info.gntn@mpi.gov.vn